بخش دوم:

ارزیابی فیت لنز تماسی نرم معمولا به عنوان یک وظیفه، کمتر از حد لازم مورد توجه قرار میگیرد. فیت لنز تماسی نرم نه تنها شامل یافتن لنز تماسی نرم مناسب چشم بیمار میباشد، بلکه تعیین پارامترهای لنز و دستورالعمل استفاده از لنز نیز شامل پروسه فیت میباشد که در نتیجه تمامی این عوامل میتوان شرایط استفاده از لنز تماسی نرم را به طور سالم، راحت و مطابق دستورالعمل معاینه کننده تعیین کرد. یک طرز فکر سنتی وجود دارد که از نظر تکنیکال لنز تماسی سخت، انتخاب اول و سالم تری نسبت به لنز تماسی نرم میباشد که البته این طرز فکر اکنون مورد قبول نیست. مطالعات مربوط به تعویض مکرر لنز تماسی نرم، بیانگر اختلاف کم بین میزان عوارض لنز تماسی سخت و نرم میباشد(Hamano et al., 1994; Nilsson, 1997; Dart et al., 2008).

علاوه بر مباحث فوق، افزایش تنوع در انتخاب مواد، دستورالعمل های استفاده از لنز، سیستمهای مراقبت و نگهداری از لنز و خود لنزهای تماسی باعث شده اند که پروسه فیت لنز تماسی نرم همانند لنزهای سخت پیچیده شوند. با توجه به اینکه تصمیمات فوق مبتنی بر قضاوت های بالینی میباشند بنابراین فیت لنز تماسی نرم یک فعالیت مبتنی بر مهارت در نظر گرفته میشود.

اندازه گیری پارامترهای چشمی:

برخلاف باور عمومی، کراتومتری در فیت لنز تماسی نرم نقش کمی دارد زیرا انحنای مرکز قرنیه تنها یکی از پارامترهای چشمی مربوط در فیت لنز نرم میباشد و با توجه به اینکه در فیت لنز تماسی نرم بایستی عمق ساجیتال(sagittal depth)  لنز نرم برای چشم مربوطه تعیین شود، بنابراین ارتفاع ساجیتال چشم، پارامتر بیومتریک مهمتر از تغییرات شعاع انحنای قرنیه در نظر گرفته میشود (Young, 1992) .

بنابراین کراتومتری تنها، پیش بینی کننده ضعیفی از شعاع منطقه اپتیکی خلفی  (BOZR) لنز تماسی نرم محسوب میشود. با توجه به اینکه ارتباط مستقیمی بین شعاع انحنای قرنیه و دیامتر قرنیه وجود دارد، (قرنیه فلت، دیامتر بزرگتر دارد) هر گونه تغییری در ارتفاع ساجیتال وابسته به شعاع انحنای قرنیه در تغییرات دیامتر قرنیه (Garner, 1982) خنثی میگردد. این مطلب نشان میدهد که آسفرسیتی قرنیه، مهمترین فاکتور در فیت لنز تماسی نرم است. بهر حال ترکیب غیر معمول دیامتر قرنیه و انحنا میتواند نشاندهنده یک ارتفاع ساجیتال بیش از حد نرمال باشد. به عنوان مثال قرنیه بزرگی که کراتومتری نسبتا استیپ تری دارد احتمالا ارتفاع ساجیتال نسبتا بیشتری خواهد داشت و لنز نرمی با ارتفاع ساجیتال بزرگتری هم میبایست برایش فیت شود (لنز استیپ) و بالعکس قرنیه فلت و کوچک ارتفاع ساجیتال کوچکتری دارد و لنزی با BOZR نسبتا فلت تری برای فیت آن، مناسب میباشد. وقتی که از کنار نگاه میکنیم این قرنیه ها به صورت غیرنرمالی عمیق یا کم عمق دیده میشوند.

اندازه گیری دیامتر ایریس قابل رویت افقی (HVID) کمک موثری در انتخاب لنز بزرگ یا کوچک به ما میکند. البته باید توجه داشته باشیم که دیامتر قرنیه واقعی، به طور قابل توجهی از دیامتر آیریس بزرگتر میباشد. دیامتر افقی قرنیه به طور متوسط ۱٫۲۵  میلی متر بزرگتر ازHVID میباشد(Martin and Holden,1982) . این اندازه گیری را میتوان به کمک خط کشPD و دقیقتر از آن به کمک خط کش مدرج اسلیت لمپ انجام داد. اندازه شکاف پلکی در فیت لنز نرم به اندازه لنز سخت اهمیت ندارد ولی در بعضی از موارد قابل اهمیت است. بیماران با شکاف پلکی باریک برای گذاشتن و برداشتن لنز دچار مشکل میشوند و لنزهای کوچکتر برای این بیماران مناسب تر است. بیماران با شکاف پلکی بزرگ معمولا به صورت ناقص پلک میزنند و این وضعیت در انتخاب نوع ماده لنز، بخصوص اگر رنگ پذیری خشکی قرنیه نیز وجود داشته باشد، تاثیر میگذارد.

اصول پایه:

نیروهای وارده بر روی لنز نرم باعث میشوند که لنز روی چشم باقی بماند و به مقدار کمی بین پلک زدن حرکت داشته باشد. لنز های نرم معمولا در دو قسمت تاب برمیدارند تا با شکل قرنیه و اسکلرا هماهنگ شوند. از آنجا که لنزهای نرم معمولا فلت تر از انحنای مرکز قرنیه میباشند، به منظور align شدن با قرنیه استیپ و در قسمت محیطی برای align شدن با اسکلرا میبایست فلت شوند. فشار روی لنز متناسب با خصوصیات مکانیکی و ابعاد لنز میباشد و به دلیل ویسکوز طبیعی مایع اشک، از فرم خارج شدن لنز به منظور هماهنگ شدن با شکل چشم، باعث میشود که در لایه اشکی پشت لنز فشاری به وجود بیاید که Martin و Holden در سال ۱۹۸۶ آن را squeeze pressure نامیدند. در حقیقت Squeeze pressure به مقدار نیروی مورد نیازی که لنز را هنگام فیت، جلوی چشم حرکت دهد، گفته میشود(Martin and Holden, 1986, Martin et al, 1989).

مقدار نیروی مورد نیاز برای حرکت لنز همچنین به ویسکوزیته اشک پشت لنز نیز وابسته است(Martin,1989) و دانستن این موضوع به ما کمک میکند تا بدانیم که چرا حرکت لنز نرم در طول یک دوره زمانی مشخص میتواند کاملا متغیر باشد. مقدار نیروهای لازم برای نگه داشتن لنز نرم بر روی قرنیه نسبت به نیروهای وارده بر لنز سخت بیشتر است و بنابراین نیروی جاذبه در مقایسه با لنز سخت، تاثیر قابل توجهی بر روی لنز نرم ندارد. 

 

 

 

فیت ایده آل لنز نرم:

لنز نرم مناسب حتی الامکان وقتی داخل چشم بیمار است نبایستی مشکل ایجاد نماید. به عبارت دیگر عدم راحتی و اختلال دید در طول دوره مصرف وجود نداشته باشد و هر گونه تاثیری بر فیزیولوژی چشم میبایست حداقل و در محدوده قابل قبول باشد. یک فیت خوب لنز نرم میبایست طبق معیارهای ذکر شده در جدول زیر باشد.

 

 

Requirements of a well-fitting soft lens 

طرح لنز نرم:

معاینه کننده کنترل اندکی بر روی طرح لنز دارند. لنزهای سفارشی توسط برخی آزمایشگاه ها ساخته میشوند ولی هزینه بالایی در بر دارند بنابراین معاینه کنندگان وابسته به تولید کنندگان میباشند. بیشتر لنزها در پارامترهای محدودی عرضه میشوند. به عنوان مثال دو BOZR در یک دیامتر واحد ارائه میشود. علیرغم دامنه وسیعی از دیامتر قرنیه در افراد جامعه، بیشتر لنزهای نرم در یک دامنه نسبتا محدود ۱۴٫۰۰ ۱۴٫۵۰ میلی متر عرضه میشوند. طراحی مختص لنز تماسی نرم شامل فاکتورهایی مثل ماده لنز، روش ساخت و قدرت لنز میشود.

ماده لنز و حجم آب:

انتخاب ماده لنز وابسته به جنبه های مختلف عملکرد لنز میباشد:

·         انتقال اکسیژن

·         مقاومت در برابر رسوبات

·         رطوبت سطح

·         سختی لنز (در نتیجه آن مشخصات فیت)

این روزها توجیه کمی برای استفاده از لنزهایی با Dk پایین مثل پلی هیدروکسی اتیل متا کریلات(pHEMA) وجود دارد. تاثیر هایپوکسی در لنزهای سنتی با حجم آب پایین (۵۰%) کاملا اثبات شده است(Bruce and Brennan, 1990)

از طرف دیگر ادم قرنیه که باعث عوارضی مانند Striae در قرنیه میشود، تاثیر قابل توجهی بر تعداد استفاده کنندگان از لنز تماسی میگذارد و افراد مستثنی از این قاعده، بیماران اندکی هستند که نمیتوان آنها را با لنزهای با Dk بالاتر فیت کرد. (Holden and Mertz, 1984;Efron, 1996)

تصمیم نخست آنست که از سیلیکون هیدروژل یا لنزهای هیدروژل سنتی با حجم آب متوسط (۵۰ تا ۶۰ درصد) یا بیشتر استفاده کنیم. همه لنزهای سیلیکون هیدروژل عبور اکسیژن بیشتری از لنزهای سنتی هیدروژل را فراهم میکنند که البته ممکن است معایبی به دلیل خصوصیات مکانیکی و رطوبت سطح در آنها وجود داشته باشد. در لنزهای هیدروژل سنتی، ماده ای با حجم آب بالا لزوما عبور اکسیژن بیشتری ندارد (Morgan and Efron, 1998) . دسته های مختلف مواد (به عنوان مثال یونی و غیر یونی )، استحکام و سستی متفاوتی دارند و برای انتخاب نوع لنز برای یک بیمار خاص باید این خصوصیات مد نظر قرار بگیرند.

لنزهای با حجم آب بالا به دو دلیل ضخامت بیشتری دارند. اول اینکه ماده با حجم آب بالا، سختی کمتری دارد و handling لنز با ضخامت مشابه سخت تر میباشد. دوم اینکه یک آستانه حداقل ضخامت لنز وجود دارد که لنز در زیر این آستانه ضخامت، احتمال رنگ پذیری خشکی قرنیه را افزایش میدهد. برای لنزهایی با حجم آب ۷۰%، ضخامت حدود o.12 میلی متر است ولی در پلی هما با ۳۸% آب ضخامت حدود ۰٫۰۳ میلی متر می باشد.

روش های ساخت لنز:

روش ساخت لنز بر طرح لبه لنز تاثیر میگذارد. لنزهایی که با روش lathe-cut ساخته شده اند، پارامترهای متنوعی دارند و برای بیمارانی که مشکل فیت میشوند مناسب ترند. با اینحال، لنزهایLathe-cut به خاطر نحوه تولید آنها ضخامت لبه بیشتری نسبت به لنزهایی که با روش قالب گیری تولید میشوند دارند و به همین دلیل احتمال شکنندگی آنها نیز بیشتر است. از طرف دیگر لنزهایی که با روش قالب گیری تولید میشوند به دلیل نازکی لبه ممکن است حالت تیزی داشته باشند که بیمار را آزار دهند.

دیامتر کلی:

متاسفانه دیامتر و BOZR روی برچسب لنز، با چیزی که در چشم میبینیم ممکن است تفاوت داشته باشد. در حقیقت حجم آب و بنابراین ابعاد بعضی از لنزها با تغییردما تغییر میکنند و به سختی میتوان خصوصیات درج شده روی برچسب لنزها را با یکدیگر مقایسه کرد. بیشتر لنزهای غیر یونی، بخصوص آن دسته از لنزها که N-vinyl pyrrolidone دارند در دمای چشم نسبت به دمای اتاق حدود o.5 میلیمتر کوچک میشوند. لنزهای یونی نیز به دما حساس اند ولی کوچک شدن آنها از لنزهای غیر یونی کمتر میباشد (Young and Grewel, 1999) .

بعضی از لنزها برای جبران این حالت در دیامتر بزرگتری ساخته میشوند. مشکل دیگر اینست که دیامتر لنز وقتی روی چشم قرار دارد تحت تاثیر عمق ساجیتال لنز است. لنزهایی با دیامتر مشابه میتواند در عمق ساجیتال در حدود ۱ میلیمتر متغیر باشند (Burki, 1997). از آنجا که قسمت محیطی لنز فلت میشود تا با ملتحمه اسکلرایی هماهنگ شود، عمق سجیتال تاثیر زیادی در دیامتر موثر لنز دارد.

ضخامت لبه و مرکز:

ضخامت مرکزی لنز بر سهولت handling لنز و دهیدراسیون  لنز موثر است. لنزهایی با حجم آب متوسط (۵۰ تا ۵۹%) معمولا با ضخامت مرکزی  ۰٫۰۶—۰٫۱۰  میلی متر ساخته میشوند و لنزهایی با حجم آب بالا (۶۰%) معمولا ضخامت مرکزی ۰٫۱۰ – ۰٫۱۸  میلی متر دارند. به دلیل تکرار پذیری ضعیف اندازه گیری، ضخامت محیطی لنز به عنوان استاندارد ISO نمیباشد و ضخامت محیطی لنز میتواند تاثیر زیادی در فیت لنز داشته باشد و معمولا لنزهایی با لبه ضخیم تر، فیت شل تری نسبت به لنزهایی با طرح پایه مشابه ولی لبه نازک تر نشان میدهند.

تست Push-up :

تست Push-up یکی از مفیدترین تست های ارزیابی فیت لنز میباشد. برای انجام این تست لبه پلک پایینی را با انگشت به سمت لبه پایین لنز فشار و حرکت داده و لنز را به سمت بالا هدایت میکنیم. این تست شامل ارزیابی مقدار فشار لازم به لنز، جهت راندن به سمت بالا و سرعت بازگشت لنز به مرکزاست و در نتیجه تست Push-up همبستگی نزدیکی با فشار وارده دارد. این فشار با خصوصیات مکانیکی لنز وضریب اعمال نیرو توسط لنز روی چشم مورد نظر(Martin et al,1989)  اندازه گیری میشود. قابلیت پیش بینی این تست بالا میباشد و حساسیت برابری برای هر دو حالت فیت تنگ و گشاد دارد(Young,1996) . اگر لنز در حالت عادی نیز به سمت بالا دسنتره باشد، راندن لنز به سمت بالا در این تست مشکل می شود و بنابراین به طور کاذب فیت تنگ را نشان میدهد. در این موقعیت میتوان فیت لنز را به کمک پلک بالایی بررسی کرد و در صورت دسنتره بودن لنز به سمت بالا، به کمک پلک بالا لنز را به مرکز برگشت داد و سپس  تست Push-up را انجام داد. یکی دیگر از حالاتی که باعث میشود به صورت کاذب در تستPush-up فیت تنگ را مشاهده کنیم، حالت خشکی چشمی است که بعد از گذاشتن لنز در چشم ایجاد میشود و باعث میشود که لنز به چشم بچسبد. این حالت در زمانی که از ترایال لنز جهت فیت استفاده میکنیم به ندرت اتفاق میافتد ولی گهگاه در بیمارانی که برای ویزیت مجدد آمده اند دیده میشود. این حالت خصوصا اگر بیمار مستعد خشکی چشم بوده و یا در شرایط جوی خشک بوده باشد مشاهده می گردد. در این بیماران، وقتی یکبار لنز با فشار در تست Push-up جابجا شود و لایه اشکی پشت لنز دوباره شکل بگیرد، فیت نرمال لنز مجددا به دست خواهد آمد.

فیت محیطی:

با اینکه فیت محیطی لنز نیز بااهمیت است، اما گاهی در فیت لنز نرم از بررسی آن چشم پوشی میشود. گاهی لنز مرکزیت خوبی دارد و در تست Push-up نیز حرکت مطلوبی را نشان میدهد اما edge alignment خوبی ندارد. Stand-off قابل دید و مشکل دار لبه لنز، هر چند که ناچیز باشد میتواند باعث ناراحتی شود، چون با لبه پلک در تماس است. وقتی که در تست Push-up لنز را به لبه لیمبوس نزدیک میکنیم Stand-off راحت تر مشاهده میشود(Josephson,1977) . خلاف این حالت، یعنی تنگی محیطی لنز در لنزهای هیدروژل سنتی به دلیل نازک بودن لبه لنز به ندرت دیده میشود ولی در لنزهایی با سختی بالاتر مثل سیلیکون هایدروژل ها بیشتر دیده میشود. واژه تحت فشار بودن که در کتب مرجع علائمش به صورت رنگ پریدگی رگها بیان شده است، خیلی نادر بوده و فقط زمانی دیده میشود که لنز ضخیم باشد و از هر نظر تنگ فیت شده باشد. توجه داشته باشیم که وقتی لنز سیلیکون هایدروژل فیت میکنیم میبایست با بزرگنمایی، قسمت محیطی لنز را بررسی کنیم تا مطمئن شویم که لبه لنز بر روی ملتحمه چشمی اثری به جا نگذاشته باشد. همچنین هنگامی که لنز از چشم خارج شده باشد و از فلورسئین استفاده کنیم، اثر به جا مانده از لبه لنز روی ملتحمه چشمی در صورت وجود،  با تجمع فلورسئین در آن ناحیه قابل مشاهده خواهد بود.

 

Gross edge stand-off; even slight edge stand-off can cause discomfort

 

 

دید:

رفرکشن  بر روی لنز تماسی نرم فیت شده معمولا به عنوان قسمتی از پروسه فیت لنز تماسی نرم ضروری نمیباشد. در لنزهای نرم اسفر بدون سیلندر معمولا به دلیل نازکی و انعطاف پذیر بودن آنها، به ندرت لایه اشکی بین لنز و قرنیه قابل توجه میباشد. در موارد آستیگمات موافق قاعده، قدرت مورد نیاز لنز تماسی مشابه فاصله ورتکسی تصحیح اسفریک عینک در سیلندر منفی میباشد و بنابراین تبدیلی برای قدرت سیلندر مورد نیاز نیست. از طرف دیگر، در آستیگمات مخالف قاعده، قدرت مورد نیاز تقریبا نصف مقدار سیلندر است.  در این موارد وقتی اوررفرکشن نتایج غیر منتظره ای را نشان میدهد، میتوان قدرت لنز را به کمک فوسیمتر (focimeter) اندازه گیری کرد. همچنین دید ناپایدار میتواند نشانگر فیت شل و متحرک لنز باشد. در موارد نادر، دید ناپایداری که با پلک زدن واضح میشود، میتواند نشانگر فیت مرکزی استیپ باشد که البته این حالت بیشتر در لنزهایی با سختی بالا و یا در لنزهای ضخیم مشاهده میشود و بسیار نادر است.

روش های دیگر ارزیابی فیت لنز:

تکنیک های دیگری نیز برای ارزیابی فیت لنز پیشنهاد میشود هر چند که روش های پایه ای توضیح داده شده معمولا برای ارزیابی فیت لنز کفایت میکنند. سایر روش های ارزیابی فیت لنز عبارتند از:

·         بررسی مایرهای کراتومتری: در حالتی که فیت align نباشد، مایرهای کراتومتری گرایش به اعوجاج دارند. این اعوجاج در فیت تنگ بلافاصله بعد از پلک زدن و در فیت شل بین پلک زدن برطرف میشود.

·         ویدیو کراتوسکوپی: این آزمایش جزئیات بیشتری از کراتومتری در اختیار ما قرار میدهد. نقشه نهایی حاصل شده، برخلاف کراتومتری یک ارزیابی استاتیک میباشد.

·         رتینوسکوپی: رتینوسکوپی جهت تایید همپوشانی مناسب منطقه اپتیکی و مردمک، مفید میباشد. رتینوسکوپی بخصوص در بررسی طرحهای بایفوکال حائز اهمیت است.

مشکلات فیت لنزهای نرم:

دو جنبه از طرح لنز که بر راحتی تاثیر میگذارند دیامتر و طرح لبه لنز میباشند. البته در ابتدا می بایست احتمالات دیگری که باعث ناراحتی لنز میشوند مانند وجود جسم خارجی، پشت و رو بودن لنز، لنز خراب و یا لنز فاسد را بررسی نماییم. از آنجاییکه منطقه transition نسبتا وسیعی بین قرنیه و اسکلرا وجود دارد، لنز نرم در ظاهر، قرنیه را پوشش میدهد ولی در واقع لبه های لنز، قسمت محیطی قرنیه را تحریک میکنند. اگر لنز دسنتره شود، لبه لنز به لیمبوس نزدیک میشود و بیمار در آن منطقه از لیمبوس به طور موضعی احساس ناراحتی میکند. خیلی از لنزهای نرم با دیامتر استاندارد نیز قسمت حاشیه ای قرنیه های بزرگ را پوشش میدهند. از آنجائیکه اکثر برندهای لنز نرم در یک دیامتر ارائه میشوند، به ناچار برای حل این مشکل میبایست انواع مختلف لنز را امتحان کنیم. با اینحال چون لنزهایی با BOZR استیپ تر، نسبت به نوع فلت ترشان، سطحی بزرگتر دارند، گاهی میتوان برای برطرف کردن مشکل تحریک لبه محیطی قرنیه، از لنز با BOZR استیپ تر به جای فلت تر استفاده کرد. Young و همکارانش در سال ۱۹۹۳ بیان کردند که تغییر نسبتا قابل ملاحظه در ضخامت قسمت محیطی لنز بدون اینکه بر راحتی لنز تاثیرمنفی بگذارد، میتواند در طراحی لنز اعمال شود. با این وجود بعضی از طرحهای لنز با لبه نازکتر راحتی بیشتری را نسبت به سایر لنزها فراهم می آورند. همانند لنزهای سخت، تاثیر عادت پذیری نیز در لنزهای نرم مشهود میباشد. بهرحال، چون راحتی لنز از مشخصه هایی است که برای بیمار باارزش است، حالت ایده آل اینست که برای هر بیمار بخصوص، طرحی از لنز را که بیمار در ابتدا احساس راحتی با آن داشته باشد، ارائه کنیم. همانطور که قبلا اشاره شد، در بعضی از موارد  حساسیت ایجاد شده در لبه لنز، ممکن است به فیت محیطی ارتباط داشته باشد. در بیمارانی که ناراحتی به دلیل خشکی چشم وجود دارد میبایست ماده لنز را به یک ماده رطوبت پذیر یا مقاوم تر در برابر دهیدراسیون مانند omfilconA تغییر داد.(Lempetal 1999; Riley et al,2006)

دیامتر نامناسب:

پوشش بیش از حد معمول اسکلرا توسط لنز، به خودی خود مشکل کلینیکی محسوب نمیشود. بهر حال این یک واقعیت است که لنز میبایست در نزدیکی محل اتصال  منطقه اپتیکی یک انحنا بردارد تا با لیمبوس و اسکلرا align بماند و این تاب برداشتن در لنزهای با دیامتر بزرگ باعث میشود که منطقه ای ایجاد شود که فشار مکانیکی در آن منطقه زیاد است. در این حالت وقتی تمرکزمان بر روی لبه لنز باشد اثر دندانه ای روی ملتحمه را نیز خواهیم دید. وقتی دیامتر خیلی بزرگ باشد (Young and Mirejovsky,1993)، این تاب برداشتن نامناسب در منطقه midperiphery ، منجر به رنگ پذیری هلالی شکل ناحیه فوقانی میشود. مشکل دیگر لنزهای بزرگ اینست که اگر لنز در قسمت محیطی ضخیم و یا ته رنگ زیادی داشته باشد در چشم دیده میشود. متاسفانه لنزهای نرم کمی با دیامتر کمتر از ۱۴ میلیمتر موجود میباشند. همانطور که قبلا گفته شد مقایسه دیامتر لنزها از روی برچسب آنها، لزوما راهنمای قابل اطمینانی از عملکرد آنها در چشم نمی باشند. بنابراین معاینه کنندگان باید بدانند که کدام لنزها نسبتا روی چشم کوچکتر هستند که بتوانند مشکل فوق را حل نمایند و البته بایستی در نظر داشته باشیم که لنزهایی با دیامتر خیلی کوچک میتوانند، باعث ناراحتی و رنگ پذیری محیط قرنیه شوند. از طرفی باید  لنزهایی را که روی چشم نسبتا بزرگ هستند را نیز بشناسیم. لنزهایی که به روش Lath cut  تولید می شوند معمولا در دیامترهای متنوع تری در دسترس میباشند.

فیت نامناسب:

فیت خیلی شل:

فیت شل نیز میتواند باعث رنگ پذیری محیط قرنیه، ناراحتی و دید متغیر شود.  بیمار همچنین ممکن است از جابجا شدن لنز در چشمش شکایت داشته باشد. احتمال اول اینست که لنز در چشم پشت و رو گذاشته شده باشد. تغییر لنز به نوع لنزی که BOZR استیپ تر داشته باشد، همیشه کارساز نیست، بخصوص اگر طرح لبه لنز نازک باشد. بنابراین شاید لازم باشد که لنز را تعویض کنیم و از لنزی با گرایش فیت تنگ تر استفاده کنیم.

فیت خیلی تنگ:

لنزهای تنگ درجات بیشتری از رنگ پذیری را به نسبت لنزهایی با فیت مناسب نشان میدهند و شیوع رنگ پذیری با افزایش درجات تنگی لنز افزایش می یابد. لنزهایی با فیت تنگ ممکن است راحت باشند ولی بیمار گهگاه از درد چشم در اواخر دوره استفاده شکایت میکند.

 

 

 

                                                               Typical Soft Lens Fitting Characteristics

 

دید ضعیف:

 

گهگاه با اینکه بهترین قدرت لنز برای بیمار انتخاب شد، دید قابل قبولی به دست نمی آید. دلایلی که باعث ایجاد دید ضعیف میشوند شامل مواردی مثل آستیگمات تصحیح نشده، رسوبات لنز، رطوبت پذیری ضعیف سطح لنز و خراب بودن خود لنز میباشند. معاینه اسلیت لمپ به ما نشان میدهد که آیا رطوبت پذیری ضعیف سطح لنز در اثر فساد لنز میباشد یا فقط به دلیل کیفیت پایین اشک است. اگر این مشکلات به حدی شدید باشند که بر دید تاثیر بگذارند به راحتی در معاینه اسلیت لمپ دیده میشوند. لنزهای تماسی همانند عینک، گاهی دارای مشکلات اپتیکی میباشند که میتوانند بر روی بینایی تاثیرگذار باشند. این مشکلات شامل امواج، دیستورشن اپتیکی و وجود مناطق متعدد قدرت است.

 تصویرfocimeter میتواند نشانه هایی از وضعیت اپتیکی لنز را به ما ارائه نماید. همچنین میتوانیم لنز نمناک را با دستمال خشک کرده و در حالیکه لنز را در مقابل منبع نوری نگه داشته ایم با چشم غیر مسلح به آن نگاه کنیم و وضعیت اپتیکی آنرا بررسی کنیم. در مواردی که علت خاصی مشاهده نشد، بهترین راه حل اینست که لنز را تعویض کنیم.

 

دید متغیر:

وقتی که حدت بینایی خوب است ولی بیمار از دید متغیر شکایت دارد میبایست به موارد زیر مشکوک شویم:

·         بالانس ضعیف دید واحد دوچشمی

·         اشتباه بودن قدرت ورتکس خلفی به عنوان مثال over-minus یا under-plus بودن

·         حرکت بیش از حد لنز مثل فیت شل لنز

·         لایه اشکی ضعیف سطح لنز

  نتیجه:

با توجه به مباحث فوق کاملا مشخص است که فیت لنز تماسی نرم یک پروسه مبتنی بر فرمول مشخص نمیباشد. برای یک فیت مناسب بایستی توجه و دقت لازم و کافی به انتخاب ماده مناسب، ابعاد فیزیکی و زمانبندی استفاده از لنز تماسی نرم متناسب با مشخصات چشم و شرایط زندگی بیمار داشته باشیم. برای نیل به این هدف بهتر است از انواع متنوع لنزهای تماسی نرم استفاده نماییم تا به بهترین نتیجه مطلوب دسترسی داشته باشیم.

 

کلمات کلیدی: لنز تماسی. لنز تماسی نرم. فیت لنز تماسی. تست پوش آپ. دیامتر لنز. فیت لنز. طراحی لنز. دید

 

 

Key Words: Contact Lens. Soft Contact Lens. Contact Lens Fitting. Push up Test. Lens Diameter. Lens Fitting. Lens Design. Vision

                                               :Reference

Graeme Young. Soft lens design and fitting. In: Efron Nathan. Contact Lens Practice. Second Edition. China: ELSEVIER; 2010: 109-117

اپتومتریست فرشاد عسکری زاده ( دانشجوی دکتری تخصصی اپتومتری)

اپتومتریست فاطمه السادات عقیلی

این خبر را به اشتراک بگذارید :