عدسی عضوی از بدن است که دارای دو سطح محدب می باشد و قسمت بیشتر این عضو از آب و پروتئین بوده و نور با عبور از لابلای این فیبر های شفاف به رتین می رسد.عوامل مختلفی مانند گذشت زمان و یا تروما می توانند آرایش منظم کلاژنی چشم را بهم بریزند که این بهم ریختگی باعث از بین رفتن شفافیت عدسی چشم شده و به این حالت کاتاراکت می گویند.
آناتومی عدسی چشم
عدسی چشم شامل نوکلئوس و کورتکس می باشد.هسته جنینی در ۶ هفتگی دوران جنینی تکمیل می شود.این هسته اولیه شامل فیبر های اولیه عدسی می باشد که از اپی تلیوم خلفی لنز منشا می گیرند و در آزمونهای کلینیکی هسته جنینی بصورت مرکزی نسبتا تیره در کنار Y های عدسی دیده می شود.در قسمت اطراف هسته جنینی هسته اصلی قرار دارد که از فیبر های ثانویه عدسی که از اپیتلیوم منشا گرفته اند ساخته شده اند.این فیبر های ثانویه در اطراف هسته جنینی بگونه ای قرار می گیرند که باعث ایجاد اشکال Y قدامی و خلفی می شود.مواد اطراف Y مواد کورتکس هستند در حالی که مواد داخل Y جزء مواد هسته اصلی می باشد.در معاینات اسلیت لمپی هسته قدامی مستقیم و هسته خلفی بصورت معکوس دیده می شوند.لنز در دوران کودکی بسیار نرم بوده و این مزیت باعث افزایش انعطاف پذیری عدسی شده و دامنه بالای تطابق چشم را ایجاد می کند.در دوران کودکی به علت نرمی بیش از اندازه عدسی هنگام خارج کردن لنز در جراحی براحتی می توان عدسی نرم را تخلیه کرد و دیگر نیازی به فاکومالسیفیکاسیون نیست.
اتیولوژی کاتاراکت:
– مادرزادی
– تروماتیک
– ثانوی به بیماری های سیستمیک مانند دیابت.
– ثانوی به مصرف داروهای ضد التهابی استروئیدی(کورتون) مانند پردنیزولون.
– افزایش سن:شایعترین نوع کاتاراکت می باشد.
 طبقه بندی کاتاراکت:
قبل از طبقه بندی بایستی به این نکته توجه کرد که این دسته بندی بصورت مورفولوژیک انجام می شود و هنگام معاینه بایستی به محل کدورت،رنگ،اندازه و دانسیته آن توجه کرد…
بطور کلی کاتاراکت به چهار دسته کلی تقسیم بندی می شود:

۱-کاتاراکت قدامی
۲-کاتاراکت خلفی
۳-کاتاراکت مرکزی
۴-کاتاراکت های پراکنده

 

هرکدام از دسته های بالایی را می توان به دسته های دیگری تقسیم کرد.

 

کاتاراکت قدامی:
الف) anterior polar
ب)anterior pyramidal
ج)anterior sub capsular

کاتاراکت مرکزی:
الف)نوکلئار
ب)سوچورال
ج)لاملار

کاتاراکت خلفی:
الف)لنتیکونوس خلفی
ب)PHPV
ج)mittendrofs dot
د)posterior sub capsular
و)oil-drop

کاتاراکت پراکنده:
الف)درخت کریسمس
ب)CERULEAN(blue-dot
ج)توتال
د)غشایی
کاتاراکت قدامی:
– anterior polar:

این نوع کاتاراکت بصورت کدورتی کوچک و سفید رنگ  با دیامتر کمتر از ۳mm در ناحیه قدامی کپسول می باشد.این حالت بخاطر اشکال در دوران جنینی و خطا در منشا گرفتن وزیکول ها از اکتودرم رخ می دهد.یک سوم این حالت دو طرفه می باشد.ممکن است قسمت هایی از غشاهای مردمک و آیریس به کدورت متصل بمانند اما نواحی بزرگ آیریس بندرت متصل باقی می مانند.مواردی از چسبندگی آیریس به کدورت گزارش شده است که باعث ایجاد گلوکم پاپیلاری بلاک شده است.بیماران مبتلا به این نوع کاتاراکت از آنیزیموتروپی انکساری و استرابیسم و آمبلیوپی رنج می برند.

– anterior pyramidal:
این کاتاراکت بصورت کدورت سفید رنگ و هرمی دیده می شود و راس هرم به سمت اتاق قدامی می باشد.اندازه دیامتر کدورت در حد ۲-۲٫۵ mm بوده و پایه کدورت بوسیله کدورت های کورتیکال گرفته شده است.این کدورت ها بتنهایی نمی توانند باعث آسیب بینایی فرد شوند اما زمانی که با کدورت های محیطی همراه می شوند بعلت پیشرفت کدورت های محیطی نیاز به جراحی پیدا می کنند.این کدورت ها معمولا دو طرفه بوده و وابستگی خاصی به بیماری های سیستمیک نیز ندارند.
– anterior sub capsular:

این کدورت در قسمت زیرین کپسول قدامی دیده می شود و معمولا بصورت ایدیوپاتیک بوجود می آیند.البته زمانی که بیماری به شما مراجعه می کند با تظاهر این نوع کاتاراکت شما باید احتمال تغییرات لنز در اثر تروما و همچنین سندرم alport را در ارتباط با ایجاد این کاتاراکت در نظر بگیرید.تغییرات عدسی بهمراه سندرم alport باعث ایجاد نوع دوطرفه این کاتاراکت و لنتیکولوس های دو طرفه قدامی می شود.

 

تکنیک های عمل جراحی کاتاراکت

 

  • Phaco Laser:در روش Phacoemulsification)Phaco)،يك برش خيلي كوچك در چشم ايجاد شده،سپس عدسي كدرشده بيمار با استفاده از امواج مافوق­صوت يا ليزر به ذرات كوچك­تر شكسته مي­شود و در نهايت اين ذرات به­وسيله ميكروساكشن(لوله مكشي)خارج مي­گردد. كپسول خلفي در محل خود باقي مي­ماند تا بتواند عدسي را كه در چشم كار گذاشته مي­شود نگهداري كند. عدسي كار گذاشته­شده از نوع تاشو مي­باشد و پس از ورود به فضاي كپسول عدسي باز شده و خود را با شكل واندازه آن تطبيق مي­دهد.
  • MICS يا Micro Incision surgery: در اين روش برش ايجاد شده براي تخليهء عدسي و انرژي مورد نياز براي شكستن عدسي به ذرات كوچك­تر، هردو كمتر از روش Phaco بوده و احتمال بروز آستيگماتيسم پس از اين عمل بسيار كم است.
  • لنزكتومي: اين روش براي اصلاح عيوب انكساري بسيار شديد (نزديك­بيني و دوربيني)به كار مي­رود. همچنين در كاتاراكت مادرزادي و بچه ها از اين روش استفاده ميگردد.

این خبر را به اشتراک بگذارید :