در تجویز و استفاده از عینک باید به چند نکته شامل شکل ظاهری صورت، میدان دید، تناسب عینک با عدسی و… دقت کرد که این امر تنها توسط متخصصان آموز‌ش‌دیده و تحصیل‌کرده‌ در دانشگاه یعنی اپتومتریست‌ها قابل بررسی و تعیین می‌باشد.

انتخاب فریم مقوله‌ای کاملا علمی است و در رشته‌ی اپتومتری آموزش داده می‌شود و در همه‌ی کتاب‌هایی که در خصوص ساخت عینک طبی مطرح می‌شود، موضوع انتخاب فریم مناسب برای بیمار نیز وجود دارد.

در این مقاله  نکاتی که در مورد تجویز، انتخاب، ساخت و تنظیم عینک بایستی حتما رعایت شوند ذکر شده که رعایت این موارد تنها توسط اپتومتریست‌ها صورت می‌گیرد.

  1. از مهمترین نکاتی که در انتخاب عینک باید رعایت شود قابلیت فریم برای نگهداری خوب عدسی از نظر مسائل اپتیکی است. برای مثال عدسی‌های آستیگماتیسم استوانه‌ای هستند و این موضوع در تهیه‌ی فریم لحاظ شود. یا اینکه عدسی‌های قطور برای شماره‌های بالای چشم باید بر روی فریم‌های با ویژگی‌های خاص قرار گیرند.
  2. موضوع دوم در انتخاب فریم مسائل بهداشتی و پزشکی است: در انتخاب عینک باید مسائلی مانند درماتیت یا دیگر التهابات پوستی تماسی در نظر گرفته‌شود، چراکه برخی افراد به بعضی آلیاژهای فریم عینک حساسیت نشان می‌دهند و این موضوع در رابطه با پل بینی عینک موثر می‌باشد.
  3. فرورفتگی در پشت گوش و پشت استخوان ماتسوئید وجود دارد که مرکز عصبی است و چنانچه دسته‌ی فریم‌های عینک به شکل مناسب در آنجا قرار نگیرد، واکنش‌های عصبی و سردرد ایجاد کرده و تحمل عینک را برای فرد سخت می‌کند.
  4. فاکتور بعدی در رابطه با تجویز و تهیه‌ی عینک، میدان بینایی افراد است: میدان بینایی مسئله‌ای است که علاوه بر دید مرکزی به آن نیاز داریم تا محیط اطراف خود را نیز بتوانیم ببینیم، برخی فریم‌ها و با توجه به وضعیت صورت بیمار این فضا را برای فرد ایجاد نکرده و یا محدود می کنند.
  5. PD فرد: مراکز عدسی،نقاط کانونی عینک می‌باشند. این نقاط بایستی هم از لحاظ افقی و هم عمودی (به ویژه در عینک‌های دو دید و تدریجی) در یک راستا بوده و در مقابل مرکز مردمک چشم قرار گیرند که ساخت صحیح عینک از نظر نقاط کانونی، نمره و محور به عهده‌ی فرد اپتومتریست است که در این زمینه آموزش دیده است. عدم رعایت PD دقیق در ساخت عینک سبب ایجاد اثرات منشوری ناخواسته در عینک می‌شود که منجر به بروز سردرد و خستگی در بیمار و گاها دوبینی فرد می‌گردد.
  6. Face Form: هماهنگی و همخوانی فریم با صورت بیمار را گویند. هنگام فیت عینک باید ضمن تنظیم بودن PD، فریم با ۴ نقطه از صورت بیمار (۲ نقطه روی پل بینی و قسمت‌های گیجگاهی صورت) تماس داشته باشد.
  7. تنظیم استاندارد پدها: به طور کلی، ضمن رعایت استاندارد اندازه‌های زاویه‌ی پدها نسبت به فریم، در هنگام تنظیم می‌بایست رعایت فاکتورهای زیبایی و راحتی بیمار را مدنظر داشت و بهتر آنست که پدها را با شیب بینی هماهنگ کرد. همچنین هنگام فیت باید این نکته را در نظر داشت که سمت نازال فریم، حداقل ۱ میلی‌متر با بینی فاصله داشته باشد.
  8. زاویه‌‌ی پانتوسکوپیک: به طور کلی هنگام انتخاب فریم و تنظیم آن بر روی صورت بیمار، باید سعی شود که همواره سطح عدسی نسبت به محور بینایی فرد عمود باشد. هرگاه زاویه‌ی سطح عدسی با صفحه‌ی صورت بیمار کمتر از ۹۰ درجه باشد، آن را زاویه‌ی پانتوسکوپیک گویند.
  9. زاویه‌ی ریتروسکوپیک: هرگاه زاویه‌ی فریم نسبت به صفحه‌ی‌ صورت و یا محور بینایی بیشتر از ۹۰ درجه باشد، به آن زاویه‌ی ریتروسکوپیک گویند.
  10. فاصله‌ی ورتکسی: از آنجا که عدسی و چشم، یک سیستم دیوپتریک مرکب را تشکیل می‌دهند، در نتیجه دور یا نزدیک نمودن هر یک از عوامل تشکیل دهنده‌ی سیستم، سبب تغییر در اثر تصحیحی می‌گردد. فاصله‌ی سطح داخلی عدسی تا راس قرنیه را فاصله‌ی ورتکسی گویند که در اینجا نقش بسزایی در اثر تصحیحی ایفا می‌کند. به طور کلی، هرگاه عدسی مثبت را از چشم دور کنیم، اثر تصحیحی آن افزایش یافته و هرگاه به چشم نزدیک گردانیم، این اثر کم می‌شود و این مسئله در مورد عدسی‌های منفی بلعکس می‌باشد.
  11. نوع عدسی: عدسی، یکی از مهمترین اجزای یک عینک است که می بایست با در نظر گرفتن موارد طبی و ایمنی برای بینایی بهتر و بهداشت چشم انتخاب شود. داشتن اطلاعات کافی در مورد انواع عدسی ها چه از نظر خصوصیات اپتیکی، خواص فیزیکی و شیمیایی و چه از نظر کمی و کیفی و تبادل نظر با بیمار و در نهایت هماهنگی عدسی با فریم امری ضروری است. در این میان، انتخاب صحیح قطر عدسی، جهت رعایت PD و ارتفاع و در نظر گرفتن بُعد تجاری آن از اهمیت خاصی برخوردار می باشد. لذا برای به دست آوردن قطر عدسی مورد نیاز، همچنین مقدار جا به جایی مرکز اپتیکی آن ، آشنایی با روشهای اندازه گیری و فرمولهای مربوط، امری الزامی است .همچنین آشنایی داشتن با عدسی های استاندارد، به خصوص از نظر ضخامت مرکز عدسی(center thickness )  و انحنای پایه (base curve) از ضروریات این حرفه می باشد. زیرا ضخامت زیاد و غیر استاندارد مرکز عدسی باعث وزن بیشتر آن می گردد. برعکس ، اگر عدسی بیش از اندازه نازک باشد، احتمال شکستن آن هنگام ساخت عینک و یا در هنگام استفاده برای بیمار وجود دارد.
  12. کنترل نمره و تعیین مراکز اپتیکی و محور عدسی‌ ها طبق نسخه‌‌ تجویز شده.

با توجه به موارد بالا می توان به اهمیت ساخت عینک تحت نظر اپتومتریست پی برد.به امید ایرانی عاری از نابینایی تا سال ۲۰۲۰٫

گردآورندگان: پریسا مسلمی مقدم ، رزرخ ندیمی و احسان شیرعلی وند

این خبر را به اشتراک بگذارید :